เปรียบเทียบข้อเข่าปกติและข้อเข่าเสื่อม
ปวดเข่าแบบไหนเป็นเพียงอาการเมื่อยล้าธรรมดา และแบบไหนเข้าข่ายข้อเข่าเสื่อม การแยกแยะอาการเบื้องต้นมีความสำคัญอย่างมาก เพราะข้อเข่าเป็นข้อต่อที่ต้องรับน้ำหนักตลอดเวลา หากปล่อยให้อาการดำเนินต่อเนื่องโดยไม่ตรวจวินิจฉัย อาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตในระยะยาว
โครงสร้างข้อเข่าและการทำงานตามปกติ
ข้อเข่าประกอบด้วยกระดูกต้นขา กระดูกหน้าแข้ง กระดูกสะบ้า กระดูกอ่อนผิวข้อ และน้ำหล่อเลี้ยงข้อ โครงสร้างทั้งหมดทำงานร่วมกันเพื่อลดแรงกระแทกและช่วยให้การเคลื่อนไหวเป็นไปอย่างลื่นไหล
องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่
กระดูกอ่อน ทำหน้าที่รองรับแรงกระแทก
น้ำหล่อเลี้ยงข้อ ช่วยลดแรงเสียดสี
เยื่อบุข้อ ผลิตน้ำหล่อเลี้ยงข้อ
เมื่อทุกส่วนทำงานสมบูรณ์ ข้อเข่าจะเคลื่อนไหวได้ดีโดยไม่เกิดอาการเจ็บปวด
ลักษณะของข้อเข่าปกติ
ข้อเข่าปกติหมายถึงข้อเข่าที่มีโครงสร้างสมบูรณ์ ไม่มีการสึกหรอผิดปกติ และทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ
มีน้ำข้อหล่อลื่นเพียงพอ
น้ำหล่อเลี้ยงข้อช่วยให้ผิวกระดูกเคลื่อนไหวได้อย่างราบรื่น ลดแรงเสียดสีขณะงอหรือเหยียดเข่า
เดินไกล ขึ้นลงบันไดสบาย
สามารถเดินระยะไกล ยืนเป็นเวลานาน หรือขึ้นลงบันไดได้โดยไม่รู้สึกเจ็บหรือฝืด
ไม่ปวดเมื่อใช้งาน
ไม่มีอาการปวดแม้ใช้งานข้อเข่าในชีวิตประจำวัน
ไม่มีเสียงเวลาเคลื่อนไหว
การงอหรือเหยียดเข่าไม่เกิดเสียงกรอบแกรบหรือเสียงเสียดสี
ลักษณะของข้อเข่าเสื่อม
ข้อเข่าเสื่อมเกิดจากการสึกหรอของกระดูกอ่อนผิวข้อ ทำให้กระดูกเกิดการเสียดสีกันโดยตรง ส่งผลให้เกิดอาการปวด อักเสบ และข้อฝืด
น้ำข้อน้อยลง
เมื่อการผลิตน้ำหล่อเลี้ยงข้อลดลง การเคลื่อนไหวจะฝืดและเกิดแรงเสียดสีมากขึ้น
กระดูกอ่อนสึก เสียดสีกัน
กระดูกอ่อนที่บางลงทำให้กระดูกสัมผัสกันโดยตรง เป็นสาเหตุหลักของอาการปวด
เดินไม่ไกล ขึ้นลงบันไดลำบาก
มักมีอาการปวดมากเมื่อเดินไกล หรือขณะขึ้นลงบันได
มีอักเสบและบวม
บางรายอาจมีอาการบวม แดง หรือรู้สึกร้อนบริเวณข้อเข่า โดยเฉพาะหลังใช้งานหนัก
ปวดเข่าแบบไหนแค่เมื่อยธรรมดา และแบบไหนควรระวัง
อาการเมื่อยล้าธรรมดา
ปวดหลังใช้งานหนักเพียงระยะสั้น
อาการดีขึ้นหลังพัก
ไม่มีอาการบวมชัดเจน
อาการที่เข้าข่ายข้อเข่าเสื่อม
ปวดเรื้อรังต่อเนื่องหลายสัปดาห์
ปวดมากขึ้นเมื่อใช้งาน
มีเสียงดังในข้อ
ข้อเข่าบวม หรือรู้สึกฝืดตอนเช้า
หากอาการไม่ดีขึ้นแม้พักผ่อน ควรเข้ารับการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์
ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดข้อเข่าเสื่อม
อายุที่เพิ่มขึ้น
น้ำหนักตัวเกินมาตรฐาน
การใช้งานข้อเข่าหนักเป็นเวลานาน
เคยได้รับบาดเจ็บที่ข้อเข่า
พันธุกรรม
การดูแลข้อเข่าอย่างเหมาะสมสามารถช่วยชะลอการเสื่อมได้
แนวทางการดูแลข้อเข่าเบื้องต้น
ควบคุมน้ำหนัก
ลดแรงกดที่กระทำต่อข้อเข่าโดยตรง
ออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อรอบข้อเข่า
กล้ามเนื้อที่แข็งแรงช่วยพยุงข้อและลดแรงกระแทก
หลีกเลี่ยงท่าที่กดข้อเข่ามากเกินไป
หลีกเลี่ยงการนั่งพับเพียบ ยองนาน ๆ หรือกิจกรรมที่มีแรงกระแทกสูง
คำแนะนำสำคัญ
หากมีอาการปวดเข่านานกว่าปกติ อย่าปล่อยไว้ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างถูกต้อง การตรวจและรักษาในระยะเริ่มต้นช่วยชะลอความรุนแรงของโรคและลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน
เรื่องเข่าเรื่องข้อ ควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกและข้อ
สามารถเลือกเข้ารับการรักษาหรือผ่าตัดได้ที่
โรงพยาบาลหาดใหญ่
โรงพยาบาลกรุงเทพหาดใหญ่
โรงพยาบาลธนบุรีราษฎร์ยินดี
นัดคิวปรึกษาและสอบถามเพิ่มเติมทาง inbox
โทร 084-2492020
Line ID: @Doctoraun
