หลังการผ่าตัด ไม่ว่าจะเป็นการผ่าตัดข้อเข่า กระดูก กล้ามเนื้อ หรืออวัยวะอื่น ๆ ร่างกายจะอยู่ในภาวะที่ต้องซ่อมแซมตัวเองอย่างหนัก โปรตีนจึงเป็นสารอาหารที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นโครงสร้างหลักในการฟื้นฟูเนื้อเยื่อ การขาดโปรตีนหรือได้รับไม่เพียงพอ อาจทำให้แผลหายช้า กล้ามเนื้ออ่อนแรง และการฟื้นตัวล่าช้า บทความนี้จะอธิบายอย่างละเอียดว่า โปรตีนช่วยซ่อมแซมกระดูกและกล้ามเนื้อหลังผ่าตัดได้อย่างไร และควรรับประทานอย่างไรให้เหมาะสม
การผ่าตัดถือเป็นการบาดเจ็บรูปแบบหนึ่งของร่างกาย เมื่อเนื้อเยื่อถูกตัดหรือกระทบ ระบบซ่อมแซมจะเริ่มทำงานทันที โดยต้องใช้โปรตีนจำนวนมากเพื่อ
สร้างเนื้อเยื่อใหม่
ซ่อมแซมกล้ามเนื้อที่สูญเสียไป
ฟื้นฟูแผลผ่าตัด
เสริมความแข็งแรงของกระดูกและข้อต่อ
หากร่างกายได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ จะดึงโปรตีนจากกล้ามเนื้อเดิมมาใช้ ส่งผลให้กล้ามเนื้อฝ่อลีบและฟื้นตัวช้าลง
หลังผ่าตัด กล้ามเนื้อรอบบริเวณที่ผ่ามักอ่อนแรงจากการไม่ได้ใช้งานและการบาดเจ็บ โปรตีนเป็นแหล่งของกรดอะมิโน ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักในการสร้างเส้นใยกล้ามเนื้อใหม่ ช่วยให้กล้ามเนื้อฟื้นตัว แข็งแรง และกลับมาทำงานได้ดีขึ้น
ในช่วงพักฟื้น ผู้ป่วยมักขยับตัวได้น้อย หากได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ ร่างกายจะสลายกล้ามเนื้อเพื่อนำไปใช้ การได้รับโปรตีนอย่างเหมาะสมจะช่วยลดการสูญเสียมวลกล้ามเนื้อ และทำให้การทำกายภาพบำบัดมีประสิทธิภาพมากขึ้น
กล้ามเนื้อที่แข็งแรงช่วยพยุงกระดูกและข้อ โดยเฉพาะหลังผ่าตัดข้อเข่าหรือข้อสะโพก การได้รับโปรตีนเพียงพอจะช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาเดิน ยืน และทำกิจวัตรประจำวันได้อย่างมั่นคงและปลอดภัย
หลายคนเข้าใจว่ากระดูกประกอบด้วยแคลเซียมเป็นหลัก แต่ในความเป็นจริง กระดูกมีโครงสร้างโปรตีนชนิดหนึ่งเป็นแกนหลักที่เรียกว่า “คอลลาเจน” ซึ่งทำหน้าที่เป็นโครงให้แร่ธาตุมาเกาะ การได้รับโปรตีนเพียงพอจึงช่วยให้กระดูกสร้างใหม่ได้แข็งแรงขึ้น
โปรตีนช่วยเพิ่มการดูดซึมแคลเซียมและแร่ธาตุอื่น ๆ ที่จำเป็นต่อกระดูก หากได้รับแคลเซียมแต่ขาดโปรตีน กระดูกอาจไม่ฟื้นตัวได้ดีเท่าที่ควร
ในผู้สูงอายุหรือผู้ที่ผ่าตัดกระดูก หากได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ อาจเพิ่มความเสี่ยงกระดูกหายช้า หรือเกิดภาวะกระดูกเปราะ การรับประทานโปรตีนร่วมกับแคลเซียมและวิตามินดี จะช่วยเสริมความแข็งแรงของกระดูกในระยะยาว
โปรตีนมีบทบาทโดยตรงต่อการสร้างเซลล์ใหม่
ช่วยสร้างเนื้อเยื่อที่ขอบแผล
ลดโอกาสแผลแยกหรือแผลติดเชื้อ
ช่วยให้แผลผ่าตัดปิดเร็วและแข็งแรง
ผู้ป่วยที่ได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ มักมีแผลหายช้ากว่าปกติ และเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ง่ายกว่า
โดยทั่วไป ผู้ป่วยหลังผ่าตัดควรได้รับโปรตีนมากกว่าคนปกติ
ประมาณ
1.2–1.5 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน
ในบางกรณี เช่น ผู้สูงอายุหรือผู้ที่ผ่าตัดใหญ่ แพทย์อาจแนะนำให้ได้รับมากกว่านี้ตามความเหมาะสม
แหล่งโปรตีนคุณภาพดี ได้แก่
เนื้อปลา เนื้อไก่ไม่ติดหนัง
ไข่
นมและผลิตภัณฑ์จากนม
ถั่ว เต้าหู้ และผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง
เวย์โปรตีนหรือโปรตีนเสริม (ควรปรึกษาแพทย์ก่อน)
ควรเลือกโปรตีนที่ย่อยง่าย ลดอาหารทอดหรือไขมันสูง เพื่อไม่ให้ระบบย่อยอาหารทำงานหนักเกินไป
แม้โปรตีนจะมีประโยชน์ แต่ไม่ควรรับประทานเกินความจำเป็น
ผู้ที่มีโรคไต โรคตับ หรือโรคประจำตัวอื่น ๆ ควรปรึกษาแพทย์หรือโภชนากรก่อนเพิ่มปริมาณโปรตีน เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะแทรกซ้อน
โปรตีนมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการซ่อมแซมกระดูกและกล้ามเนื้อหลังผ่าตัด ตั้งแต่การฟื้นฟูกล้ามเนื้อ ลดการฝ่อลีบ เสริมโครงสร้างกระดูก ไปจนถึงช่วยให้แผลผ่าตัดหายเร็วและแข็งแรง การได้รับโปรตีนอย่างเพียงพอและเหมาะสม ควบคู่กับการกายภาพบำบัดและการดูแลสุขภาพโดยรวม จะช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้เร็วขึ้น แข็งแรงขึ้น และกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมั่นใจในระยะยาว
นัดคิวปรึกษาสอบถามเพิ่มเติมทาง Inboxหรือ 
โทร : 084-2492020
Line ID : @Doctoraun
รักษากระดูกข้อเข่าเสื่อมสะโพกเสื่อมโดยเทคโนโลยีที่ทันสมัยวินิจฉัยอย่างเเม่นยำด้วยเครื่องเอกซเรย์และแพทย์ผู้ชำนาญการพร้อมให้คำปรึกษาและดูแลคุณอย่างใกล้ชิด
